Omschrijving
Rock-’n-roll, verloren dromen en menselijke warmte
Met Iron Lady en Lady Jane brengt Uitgeverij Lauwert in het derde kwartaal twee bijzondere graphic novels van Michel en Béa Constant naar het Nederlandstalige publiek. Beide albums maken deel uit van een driedelige cyclus die zich afspeelt aan de Engelse zuidkust, in de nasleep van het Thatcher-tijdperk. Het zijn verhalen over mensen die zich staande proberen te houden in een samenleving die hen langzaam heeft achtergelaten: voormalige arbeiders, alleenstaande moeders, verloren jongeren en oudere dromers die weigeren hun idealen helemaal op te geven.
Hoewel de reeks sterk geworteld is in de Britse sociale realiteit van de jaren tachtig en negentig, draait ze in de eerste plaats om menselijke relaties. Michel Constant kiest niet voor grote politieke verklaringen of historische reconstructies, maar voor kleine levens die de gevolgen van maatschappelijke veranderingen dagelijks ondervinden. Zijn Engeland is er een van verlaten kustplaatsen, pubs, rockmuziek, regenachtige straten en mensen die elkaar ondanks alles blijven opzoeken.
In Iron Lady (oorspronkelijk verschenen als La dame de fer) vormt de dood van Margaret Thatcher het vertrekpunt van het verhaal. Voor Donald is haar overlijden geen nationaal moment van rouw, maar een aanleiding om eindelijk opnieuw contact op te nemen met zijn jeugdvrienden Owen en Abby. Hun generatie groeide op in een periode van fabriekssluitingen, werkloosheid en sociale afbraak. Wat ooit een hechte arbeidersgemeenschap was, veranderde langzaam in een omgeving waar perspectief schaars werd en waar velen hun dromen noodgedwongen opgaven.
Toch is Iron Lady geen bitter politiek pamflet. De kracht van het album schuilt net in de warmte waarmee Michel Constant zijn personages benadert. Donald, Owen en Abby zijn geen symbolen van een generatie, maar herkenbare mensen met herinneringen, frustraties en kleine hoopvolle verlangens. Centraal in hun hereniging staat een oude Norton Manx-motorfiets, eveneens een “Iron Lady”, die uitgroeit tot een krachtig symbool van vrijheid en koppigheid. Het voertuig belichaamt een verleden waarin alles nog mogelijk leek, maar ook de hardnekkige weigering om zich volledig neer te leggen bij de teleurstellingen van het leven.
Met Lady Jane bouwt Michel Constant verder op hetzelfde universum, maar verschuift de focus naar een veel intiemer verhaal. Waar Iron Lady vooral draait rond een generatie die terugblikt op verloren idealen, onderzoekt Lady Jane hoe trauma en eenzaamheid zich jarenlang kunnen vastzetten in een mensenleven.
Het verhaal speelt zich opnieuw af in een klein kustdorp in Zuid-Engeland. Jane verkoopt er wafels vanuit een eenvoudig kraampje aan het strand. Ze leidt een rustig, bijna onzichtbaar bestaan, maar onder die kalmte schuilt een verleden dat ze zorgvuldig verborgen houdt. Wanneer de zeventienjarige Emma bij haar komt werken, ontstaat langzaam een bijzondere vertrouwensband. Emma groeit op in moeilijke omstandigheden en herkent instinctief de verborgen pijn van Jane. Wat begint als een eenvoudige samenwerking groeit uit tot een subtiele maar intense relatie tussen twee vrouwen uit verschillende generaties.
Via flashbacks brengt Michel Constant de lezer terug naar de jaren tachtig, waar een jongere Jane opduikt tussen Londense tatoeagesalons, rockmuziek, uitgaansnachten en jeugdige vrijheid. Maar gaandeweg wordt duidelijk dat een ingrijpende gebeurtenis haar leven blijvend heeft veranderd. Opvallend daarbij is hoe ingetogen Constant dat drama behandelt. Hij kiest niet voor sensationele onthullingen, maar voor stiltes, blikken en kleine details die langzaam emotionele gewicht krijgen.
Ook muzikaal ademt Lady Jane dezelfde sfeer als Iron Lady. Rock- en popreferenties uit de jaren zestig tot negentig lopen als een soundtrack door het verhaal heen. Muziek wordt daarbij meer dan decor: ze staat voor herinnering, verzet en troost. De albums voelen daardoor tegelijk rauw en nostalgisch aan, alsof ze zich afspelen in een Engeland dat langzaam verdwenen is, maar emotioneel nog steeds voortleeft.
Visueel vormen beide boeken eveneens een sterk geheel. Michel Constants semi-realistische tekenstijl brengt een verweerd maar herkenbaar Engeland tot leven, vol cafés, kustwegen en verweerde gezichten. De kleuren van Béa Constant voegen daar een zachte melancholie aan toe die perfect past bij de toon van de verhalen.
Met Iron Lady en Lady Jane introduceert Uitgeverij Lauwert twee graphic novels die sociale betrokkenheid combineren met intimiteit en menselijkheid. Het zijn verhalen over beschadigde mensen die ondanks alles blijven zoeken naar verbinding, warmte en een vorm van hoop. Dat optimisme zit niet in grote overwinningen, maar in kleine momenten van solidariteit: een gesprek in een pub, oude vrienden die opnieuw samenkomen, mensen die elkaar blijven helpen ondanks hun eigen mislukkingen. Tegelijk vormen ze de eerste hoofdstukken van een groter geheel, want in het vierde kwartaal verschijnt ook het derde deel van Michel Constants trilogie in Nederlandse vertaling.
Reviews
Gemiddelde score 5 / 5
Wie temt de Iron Lady? The common people! Vooruit is de weg!
De titel “Iron Lady” staat bij velen voor Margaret Thatcher. Dit eerste deel van de Engelse trilogie van Bea en Michel Constant draait echter niet om de voormalige premier van het Verenigd Koninkrijk, maar haar geest waart wel doorheen het verhaal.
In deze graphic novel staan drie jeugdvrienden Abby, Donald en Owen centraal. Ze groeiden op in de vroege jaren 1980 in een Engels arbeidersmilieu dat hard getroffen werd door het “Thatcherisme”. Het is de tijd van de grote mijnstakingen en algemene sociale achteruitgang van de werkende klasse. De tijd van het idee dat burgers zelf voor hun inkomen en toekomst moeten zorgen, zonder veel hulp van de overheid.
Plaats van gebeuren: het kustplaatsje Kingsdown aan de zuid-oost kust van het graafschap Kent.
Het verhaal begint op 8 april 2013, de dag van het overlijden van Margaret Thatcher. Dit gebeuren bevrijdt Donald en zet hem aan om na 30 jaar zijn twee jeugdvrienden met een smoes naar hun geboortedorp te lokken. Zijn grote wens is om samen momenten van vroeger te herbeleven. Een hele reeks flashbacks toont hoe hun vroegere vriendschap onder druk kwam te staan. De rode draad doorheen hun jonge leven is een iconische Norton Manx. De vrienden zijn bezeten om deze weerbarstige motorfiets aan de gang te krijgen. In al zijn stugheid dopen ze hem hun “Iron Lady”. Het gesleutel en het racen met de Norton Manx staat symbool voor koppigheid, vrijheid en doorzettingsvermogen.
Ze besluiten te vechten tegen de uitzichtloosheid die het stadje in haar greep heeft. Vriendschap en het verlangen naar een betere toekomst staan voorop. Abby komt met een lumineus idee. Samen met nog wat kennissen uit de pub beginnen ze een ecocamping. Het drietal dwingt de corrupte burgemeester, die meer heil ziet in een golfterrein, de nodige vergunningen af te leveren.
De geest van Thatcher heeft haar werk gedaan. Eigen initiatief loont. De ecocamping staat voor de wederopstanding van hun regio.
In het begin komt het verhaal wat verwarrend binnen. Even het kopje erbij houden, maar geleidelijk valt alles in de plooi en wordt je als lezer uiteindelijk meegenomen in een sociaal feelgoodverhaal.
De auteurs weten de sfeer van de eighties prima weer te geven. Zo herkennen we de heropleving van de Mods en ontbreekt de popmuziek van het moment niet. Bij het lezen van dit album hoort een muzieklijstje met de hits van The Clash, The Kinks, The Stranglers en andere Eagles.
Vanzelfsprekend hoort er bij een Engels verhaal een portie humor. Zo is er de leuke gimmick van een vriendin die lijdt aan het de la Tourette syndroom en te pas en te onpas haar mening geeft.
De tekenstijl van Michel Constant is sober met een fijne lijn. De aangezichten zijn expressief wanneer het moet, de decors degelijk uitgewerkt. Het verfijnd kleurenpalet ondersteunt de melancholie in het verhaal. Dit tragikomisch verhaal ademt Brits.
De “Iron Lady” is alvast een veel belovende start van deze Engelse trilogie, een tijdsdocument over gewone mensen, hun beslommeringen en hun hoop op een betere toekomst. Vooruit is de weg!
Een zeer aangename kennismaking met het Belgische koppel Constant dat toch al een hele tijd meedraait in de stripwereld , maar die we nu pas via Lauwert uitgeverij mochten ontdekken.
Deel 2 Lady Jane komt er eind september aan. (HV)
www.sprokkels-en-brokkels.be
win een cadeaubon ter waarde van €5 Schrijf een review
