De apotheker

Het verhaal behandelt de bizarre geschiedenis van de Batavia, een handelsschip gemaakt op order van de Verenigde Oostindische Compagnie. De in 1602 in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden opgerichte VOC (deels met de economische kennis en het kapitaal van de talrijke rond 1585-1600 voor de Spaanse bezetting gevluchte Antwerpse kooplieden: godsdienstvervolgingen, langdurige blokkade van de Schelde door de opstandige Nederlanden, gebrek aan politieke en militaire stabiliteit) geldt als zowat de allereerste echte multinational, en had als doel sterker te staan tegenover de Portugese en Spaanse overzeese handel, de enorme concurrentie tussen de lokale handelaren te beheersen, risico's te delen en de winsten gevoelig te verhogen.

De VOC richtte zich voornamelijk op de handel in Azië: specerijen (zoals nootmuskaat, kruidnagel en peper) maar ook thee, zijde, porselein,... De Compagnie kreeg het recht om verdragen te sluiten, oorlogen te voeren en veroverde gebieden te besturen, wat leidde tot een uitermate sterke, bijna staatkundige positie in Azië. Het specerijenmonopolie op de Molukken maakte de VOC in de loop van de 17e eeuw extreem rijk. De slavenhandel (een Aziatisch-Afrikaans slavennetwerk voor haar plantages in Azië, níet de grote Atlantische slavenhandel) maakte een wezenlijk onderdeel uit van haar koloniale economie. 

De Batavia werd in 1628 in Amsterdam gebouwd. Het was een zwaar 'retour'schip, gemaakt voor de maandenlange reizen naar Azië. De historische ramp in 1629 vormt een van de meest extreme verhalen uit de maritieme geschiedenis. Het vormt als het ware een studie van menselijk gedrag in extreme omstandigheden (de invloed van autoriteit of van het gebrek eraan, de extreem slechte levensomstandigheden aan boord, schaarste, honger, lijfstraffen, angst, enz.).

Professionele reviewers van stripverhalen lopen, in tegenstelling tot gewone lezers, doorgaans niet zo hoog op met avonturenverhalen al dan niet deels gebaseerd op historische feiten, zelfs als ze vrij realistisch worden uitgebeeld door uitstekende tekenaars. Zelden zie je dergelijke verhalen figureren in 'toplijstjes', zelfs al zijn het publieke bestsellers. Een van de weinige uitzonderingen hierop vormt '1629', wat mij meteen ook nieuwsgierig maakte en ertoe aanzette om alvast het eerste deel aan te schaffen. 

De Standaard Uitgeverij besteedde terecht de nodige aandacht aan het album: mooie opmaak cover, rug en tussenpagina's. Het verhaal wordt perfect leesbaar ingedeeld in duidelijke hoofdstukken. De loutere HC versie in mijn bezit is voor mij een luxe-uitgave waardig.

Scenarist Xavier Dorison zet met een voorwoord onder de titel 'De teloorgang van de Ziel' meteen kernachtig de toon van het verhaal. Het scenario vermengt historische achtergronden met fictie (de identiteit van de hoofdpersonages én hun voornaamste daden worden ondersteund door historische, contemporaine documenten). 

De tekeningen van Timothée Montaigne zijn prachtig en verdienen aandacht: karakterkoppen, gezichtsuitdrukkingen, licht- en schaduwspel, maritieme taferelen, de constant gespannen sfeer aan boord,.... Sommige tekeningen nemen een dubbele pagina in beslag. Zelden neem ik bij een eerste lezing veel tijd om de tekeningen grondiger te bekijken, maar hier deed ik dat wel. 

Het rauwe verhaal toont in de eerste pagina's hoe meedogenloos de VOC tewerk gaat, hoe zij haar maritiem leidinggevend personeel (opperkoopman, schipper,...) vóór de reis zwaar onder druk zet om de winsten zoveel als mogelijk te maximaliseren, zodat ook zij tijdens de reis ontsporen ten koste van de bemanning. Ontmenselijking is de norm.

Samengevat, het eerste deel van '1629', 'het vreselijke verhaal van de schipbreukelingen van de Batavia', toont hoe winstbejag leidt tot het mensonwaardig behandelen van anderen en hoe ontluisterend manipulatief en destructief de menselijke geest kan zijn. 

Vlotte levering. Strips zijn in prima staat toegekomen.