Aldobrando

Als hij nog maar een paar jaar oud is wordt Aldobrando in de steek gelaten door zijn vader en achtergelaten bij een oude tovenaar. Hier groeit hij, ver van alles, op tot een magere, niet al te snuggere knaap, maar met een zuiver hart. Hij helpt zijn nieuwe vader met het bereiden van toverdranken maar op een dag gaat het mis. De kat die nodig is voor het maken van een toverdrank krabt de tovenaar in zijn oog. Er is maar een middel om te voorkomen dat zijn oog ontsteekt en blind wordt: raveliaanbladeren. Hij stuurt Aldobrando op pad om die bladeren te gaan zoeken. Maar ja, hoe ziet de raveliaan er uit? Op zijn speurtocht komt hij een aantal mensen tegen en het lot brengt hen allemaal samen op een kasteel waar een felle strijd plaats zal vinden om de hand van de koningsdochter. Aldobrando, die totaal geen ervaring heeft met wapens belandt hier middenin.


Oorspronkelijk was Aldobrando een personages dat Gipi (onder meer de auteur van Een verhaal ) bedacht voor een bordspel. Hij verzon een heel levensverhaal voor Aldobrando en dat werd uiteindelijk de basis voor een stripscenario dat in beeld werd gebracht door Luigi Critone (bij het grote publiek bekend van De schorpioen) De semi-realistische tekeningen zien er prima uit en het verhaal is geestig met tedere en brute momenten. Er zit flink wat vaart in het verhaal en dat leest prettig. Alles bij elkaar levert dit een leuke coming-of-age-strip op in een fantasy-setting.

De kleine Aldobrando wordt door zijn vader, een ridder te paard, achtergelaten bij een magiër. De oude tovenaar staat nog in het krijt bij de ridder. Dukaten heeft de oude man niet, en daarom wordt hem te kennen gegeven om het kleine ventje op te voeden. Zo kan hij zijn schuld voldoen. Maak een man van hem, zegt de ridder nog, voordat hij zijn paard de sporen geeft.

Wat dat oplevert, blijkt al snel. Aldobrando, met het uiterlijk van een tiener, is een niet zo nozele figuur die op een dag naar buiten wordt gestuurd door de magiër. Hij moet op zoek naar raveliaan, een kruid dat hij kan herkennen aan het blad. Aldobrando heeft geen idee waar hij het zoeken moet en dwaalt wat rond. Onderweg komt hij een gisse snaak tegen die hem meeneemt naar het stadje Tweefonteinen.

Alle figuren in de strip zijn klassiek: de magiër, de onnozelaar met het reine hart, de sluwe vos, de brute kracht, de lodderige koning die te veel drinkt, diens frêle vrouw – veel te jong en om heldere redenen afzijdig – en de zoon van de koning, die onlangs werd aangevallen door een snoodaard. Het gevolg van de koning kent ook allerlei figuren die in elk sprookje voorkomen. Het maakt de strip overzichtelijk. En toch, ondanks de redelijke voorspelbaarheid pakt het verhaal je bij de kladden.

Dat heeft voor een groot deel te maken met hoe Aldobrando de onbekende wereld om hem heen beschouwt. Hij weet niet veel van wereldse zaken en dat zorgt voor verrassende wendingen die het verhaal verder dragen. De ronduit fraaie tekeningen van Luigi Critone helpen zeker ook mee: ze zijn zacht en vriendelijk. Hij heeft met name de figuur Aldobrando heel goed in de vingers. Gaandeweg maakt de jongeling een prachtige ontwikkeling door, die sterk wordt getoond. Hetzelfde geldt voor de prinses, die een steeds belangrijkere rol krijgt.

Wat in het scenario van Gipi ook meespeelt, is dat het tempo sterk gedoseerd is. Er lijkt, ondanks de nijpende situatie in het koninkrijk, geen haast. Daarom trekken alle actiescènes heerlijk aan de lezer voorbij: een ontsnapping, een ontdekking, een gevecht, alles wordt in vloeiende vaart gepresenteerd.

Bijzondere aandacht is er voor het kleurgebruik. Ook dit is klassiek: iedere locatie heeft een specifiek kleurpalet. Dat is bepaald niet iets waar je gemakkelijk overheen kijkt. Net als met de voor de hand liggende personages zijn de pagina’s heel helder over hoe we de situatie moeten interpreteren. En ook hiervoor geldt: het zet het sprookje (tegenwoordig heet dat fantasy, maar laat je niet foppen) in het juiste perspectief. Het geeft alle ruimte om door te lezen en het verhaal te genieten.

Want daarin slaagt Aldobrando: het is een fijne anderhalf uur lezen. Alles klopt, alles werkt en alles ziet er mooi en verzorgd uit. Niet gek, fans van het genre moeten best vaak genoeg genoegen nemen met een strip die grotesk of eigenlijk gewoon zwak is. Het fantasy-sprookjesgenre is in dat opzicht te vergelijken met de western. Ook daar is een volkomen overdaad aan middelmatige strips, die nog een keer hetzelfde trucje herhalen. Niets daarvan bij Aldobrando. Het is een mooi sprookje, met genoeg actie, drama en levenswijsheid om boven het maaiveld uit te steken. Een verdienste, met bovendien een perfect slot dat zorgt voor een grote glimlach.

Het betere smoelwerk
Het zal nu toch wel een jaar of veertien-vijftien geleden zijn dat Aldobrando door zijn vader net voor zijn duel met Branco, de weduwenverkrachter, gedumpt werd bij een wat vergeten tovenaar. Zijn vader zag het ventje nooit meer terug. De stokoude tovenaar werd zijn nieuwe vader, zijn beschermer en vooral zijn meester. Aldobrando groeide er op in de schaduw. Angstig vermeed de schriele, eerder domme jongen met het zuivere hart om te ver buiten de afgelegen, vertrouwde hut te gaan. Tot op een dag een kat zijn meester in het oog krabt. Zonder raveliaanbladeren zal het oog ontsteken, zal hij blind worden en uiteindelijk sterven. Totaal over zijn toeren wordt Aldobrando de wijde wereld ingestuurd, op zoek naar raveliaan, een toekomst, naar zichzelf.

Het middeleeuwse sprookje Aldobrando is stommelings ontstaan. Scenarist Gipi (Aantekeningen voor een Oorlogsverhaal) had een bordspel ontwikkeld rond een put waarin tegenstanders moesten vechten tot de dood. Een van de deelnemers was een frêle en naïeve jongen. Om de crowdfunding voor het spel op gang te trekken, verzon hij een hele voorgeschiedenis rond de jongen. Die grappige, extreem brute en lieflijke insteek sloeg geweldig aan bij de fans en toen Gipi tekenaar Luigi Critone (De Schorpioen) tegen het lijf liep, werd het 208 pagina’s tellend one-shot een feit. Het opgroeiverhaal meandert tussen bruut geweld, zalige naïviteit en onbevangen verlangen. Een gulle lach, een traan, een mep. Het zit goed in elkaar zonder het te ver te gaan zoeken. Hierdoor blaast dit sprookje je qua originaliteit onvoldoende van de sokken.

Wel opvallend anders is de benadering van ons, lezers. Gipi trekt je immers meteen dicht tegen zich aan. Nergens zijn er gedachtenkadertjes of contemplatieve tekstballonnen die je wat afstand zou kunnen doen nemen. De personages praten of zwijgen, er is geen middenweg. Wat je ziet, is wat je moet kennen. Hun gedachten moet je maar zelf invullen. Om je hierin te helpen, worden de reacties op bepaalde uitspraken fors uitvergroot. Het zorgt ervoor dat bijvoorbeeld de koning een heerlijk, overacterend personage is geworden. Machtig. Daarnaast zijn alle prentjes consequent getekend vanuit een first shooter-perspectief. Deze perspectieven zijn hoogstens wat lager of hoger dan je eigen blikveld. Het zorgt voor een enorme betrokkenheid en een rottempo. Anderzijds voelt het trucje na tweehonderd pagina’s wel claustrofobisch aan en — wat erger is — het belemmert een absolute toptekenaar om zich eens echt grafisch uit te leven. Pas in het laatste hoofdstuk breekt Critone los uit het strakke regime, wat onmiddellijk de mooiste pagina’s oplevert.

Aldobrando is een strip met twee gezichten. Enerzijds is het een sympathiek verhaal, knap getekend en machtig mooi ingekleurd door Francesco Daniele en Claudia Palescandolo. Anderzijds zorgen enkele duidelijke grafische keuzes ervoor dat het de pagina’s soms aan lucht ontbreekt. Jawel, Aldobrando is een strip met een smoel. ssz