De Lakei

JEREMIAH (Hermann) 1979-2025

Op weg naar nergens

We bevinden ons in een postapocalyptische toekomst, ergens rond 2060. De catastrofe vond plaats rond 2030. In de Verenigde Staten wonen nog slechts 15 miljoen mensen. Van auteur Greg kreeg Hermann ooit te horen dat hij nooit deugdelijke scenario's zou kunnen schrijven. Zoiets moet je zeker niet tegen Hermann zeggen. Het werkte bij hem als een rode lap op een stier. Hij stampte de reeks Jeremiah - 42 albums - volledig zelf uit de grond. De albums kregen zelfs een Amerikaanse televisieserie. (2002-2004 met Luke Perry en Malcolm-Jamal Warner)

Aanvankelijk is Jeremiah nog de relatief naïeve, rechtvaardige jongeman die probeert het goede te doen. Maar gaandeweg wordt hij harder en cynischer, minder naïef en steeds meer iemand die geweld als oplossing aanvaardt. Maar toch verliest hij zijn morele kompas niet volledig. Dat Jeremiah Milan Kundera leest, lijkt geen toevallige keuze. 'De ondraaglijke lichtheid van het bestaan' krijgt in 'De Lakei' zelfs een komische invulling: terwijl Jeremiah werkt voor zijn brood, zit Kurdy rustig crème brûlée te eten. Kundera had het wellicht niet zo bedoeld, maar Hermann maakt van de lichtheid van Kurdy bijna een levensfilosofie.

Kurdy begint als een opportunistische lastpost, maar wordt geleidelijk een volwaardig hoofdpersonage. Over zijn verleden komen we iets meer te weten in het album 'Kurdy Malloy en mama Olga'. Tenminste toch over de helm en de ezel Esra. We krijgen dus slechts enkele puzzelstukjes. Hij heeft een vreemde relatie met Jeremiah en blinkt uit in egoïsme en luiheid. Toch is hij heel sterk afhankelijk van Jeremiah. Hij doet alsof hij hem niet nodig heeft, maar zodra die er niet is, valt zijn wereld uit elkaar.

Het is inderdaad een merkwaardige vriendschap. Jeremiah werkt, handelt, redt mensen en probeert problemen op te lossen. Kurdy profiteert daar vaak van. Maar tegelijk is er een diepe loyaliteit. Ze kunnen elkaar behoorlijk ergeren, maar als de ander echt in moeilijkheden zit, komt hij opdagen. Hermann schetst een postapocalyptische Amerikaanse wereld met veel geweld, racisme, machtsmisbruik, corruptie, armoede en religieuze waanzin. De wereld is moreel ontspoord. Maar wat gebeurt er toch met Jeremiah? Zijn ontwikkeling als personage is opvallend. Onrechtvaardigheid maakt hem kwaad. Maar hij grijpt steeds veel sneller naar geweld. Maar ja, wat gebeurt er met iemand die jarenlang in een wereld van geweld moet overleven? Hij wordt zelf onderdeel van die wereld.

Hermann kreeg als bijnaam 'Wild zwijn van de Ardennen'. In zijn jeugd werd hij op school 'Armand' genoemd. Alles wat Duits was werd met argwaan bekeken. Bij Hermann (1938-2026) is liefde dan ook zelden een verlossing. Het is een kortstondige illusie. Zijn moeder krijgt de nodige kritiek en dat leidt dan ook tot haar rol als 'tante Martha'. Haar (nieuwe) man, Woody, verdient alvast de oscar van geduld.

Stilaan begint de formule haar sporen na te laten. De scenario's worden doordrukjes. Hermann weet nog altijd nieuwe decors en dreigingen te bedenken, maar de verhalen beginnen qua structuur steeds meer op elkaar te lijken. Jeremiah en Kurdy belanden telkens opnieuw midden in een conflict tussen gewetenloze machthebbers en mensen die daar het slachtoffer van worden. Het verschil zit steeds vaker in de verpakking, minder in het verhaal zelf. En hoe staat Hermann (Comanche, De Torens van Schemerwoude) tegenover zijn lezers? Hebben ze het gesnapt? Alsof Hermann ons na het laatste plaatje van album 38 met een brede glimlach aankijkt en vraagt of we het allemaal begrepen hebben. Wel, niet helemaal, Hermann! Ook de running gag van de man die de koekoeksklok uit het Zwarte Woud wil laten herstellen is na een tijdje behoorlijk afgezaagd. Of zit de auteur hier gewoon met zijn lezers te lachen? Stonebridge als eeuwige vijand die niet kan sterven, nemen we er met plezier bij. Hij blijkt al even onverwoestbaar als de reeks zelf. Hoe vaak Hermann hem ook ten grave draagt, hij blijft terugkomen.

Over de emoties van de hoofdpersonages komen we echt niet veel te weten. We mogen veel zelf invullen. In deel 23 'Wie is Blue Fox' reageert Kurdy opvallend persoonlijk wanneer Sue Connely hem vertelt over het misbruik van kinderen. Hermann laat slechts doorschemeren dat hier een verband met Kurdy's eigen jeugd kan bestaan. In deel 24 'De Laatste Diamant' zien we even een emotionele kant van Jeremiah die hij gewoonlijk verborgen houdt: "Het is niet steeds een voordeel als je anders bent dan de anderen", kreeg hij ooit te horen.

De tekenstijl was vroeger zeer gedetailleerd met realistische decors. Later werd het losser, ruwer, haastwerk met veel mist. Dat past natuurlijk wel bij de rauwheid van hun wereld. Hermann begon nog aan album 43 'Gipso', maar voltooide slechts één pagina. Maar ondanks alle kritiek blijft één ding overeind: wat heb ik genoten van die lange, rauwe en onvoorspelbare tocht met Jeremiah en Kurdy!