Kopje Onder

KOPJE ONDER (Pinel/ Vidal) 2022

Yvonne Leenders gaat naar een woonzorgcentrum (WZC) op haar tachtigste. Is dat niet wat vroeg? Op een heel ontroerende manier neemt ze afscheid van haar hond 'Boef'. De Spaanse tekenaar Victor L. Pinel (1988) laat zijn tekeningen spreken. Veel woorden hebben ze niet nodig. De man van Yvonne is overleden. Samen hadden ze een wijnbedrijf. Vier keer had ze een dikke buik. Eentje heeft niet geleefd. Liefde en humor lijken verdwenen. Aftakeling, eenzaamheid en strenge regels komen in de plaats. In de Mimosa (WZC) kom je dichter bij de dood. Ze beseffen - OK, niet allemaal - dat dit de laatste fase van hun leven is. Zelfs de spreien en het behang zijn er speciaal voor gekozen.

Gelukkig houden verplegers zoals Youssef echt van de oudjes. Het bezoek begint echter af te nemen. Ook kleinzoon Tom laat het al eens een keertje afweten. Yvonne is bang voor wat komt. Haar woorden beginnen te verdwijnen. Maar voor het zo ver is, wil ze nog zo veel mogelijk genieten. En andere mensen helpen. Is het eten er lekker? Mijn moeder zou zeggen: "Je wordt dat gewoon." Als een echte deugniet neemt Yvonne haar vrienden mee op avontuur. Nog lang geen tijd om echt kopje onder te gaan!

Yvonne Leenders is tachtig lentes jong en nog opvallend fris van geest. Ze besluit zelf het laatste hoofdstuk van haar levensverhaal te schrijven. Ze zet haar huis te koop, euthaniseert haar stokoude hond en verhuist naar een rust- en verzorgingstehuis. Al snel merkt ze dat ze er zich mentaal niet thuis voelt. De krasse dame gaat al snel op zoek naar vrijheid. Terwijl ze de grenzen van het reglement opzoekt, herontdekt ze terloops zichzelf. De laatste tijd is er precies een nieuw genre opgedoken. Strips waar vitale ouderen op zoek gaan naar vrijheid, zoals Krasse Knarren, Vergeet-mij-niet, Tram 5, Lulu, Zestig Lentes,... Kopje Onder focust zich net als Rimpels of Vergeet-mij-niet op de laatste woonplaats en het bijhorende escapisme. Het bijzondere aan dit one-shot is dat scenariste Séverine Vidal er een breed verhaal van maakt. De verwachte zaken, zoals het verminderde familiebezoek, de liefde of de fysieke kwaaltjes, overvallen Yvonne. Ze ondergaat het verrast, maar terzelfdertijd probeert ze haar leven nog in eigen handen te nemen en te sturen. Die tegenstelling is heel mooi beschreven zonder pretentieus te zijn. Geregeld duikt er een dialoog op waar we stil van worden. Geregeld is er een scène waarin we geconfronteerd worden dat niet elke mens gemaakt is om een schaap te zijn. Ja, dit zit echt goed in elkaar. Ook grafisch is het een dikke meevaller. De toegankelijke tekeningen van Victor L. Pinel bevinden zich op het kruispunt van Bruno Duhamel en Aimée de Jongh. De sfeervolle inkleuring doet de rest. Er is echter één ding waar onze tenen van krullen. Kopje Onder is overduidelijk een Zuid-Franse strip in geur en kleur. De gebouwen, de natuur en de link naar de wijnbouw smeken om een behoud van bepaalde Franse streeknamen in de vertaling. Niemand gelooft dat de personages wonen of komen uit Groningen, Amsterdam en Danny De Munk zingen. Het thema is universeel genoeg dat deze doorgedreven vernederlandsing echt niet hoeft. Maar laat dit de pret niet bederven. Kopje Onder is een optimistische strip die ons met een brede glimlach fijntjes wijst dat de mens ook in zijn laatste levensfase mens kan blijven. bron ssz